Menu

Zarządzanie

Każde Państwo będące Stroną Konwencji światowego dziedzictwa uznaje, że na nim spoczywa w pierwszym rzędzie obowiązek zapewnienia identyfikacji, ochrony, konserwacji, rewaloryzacji i przekazania przyszłym pokoleniom dziedzictwa kulturalnego i naturalnego, o którym mowa w artykułach 1 i 2, znajdującego się na jego terytorium. Będzie się ono starało spełnić ten obowiązek zarówno własnymi siłami, wykorzystując maksymalnie swoje środki, jak również w razie konieczności, przy pomocy i współpracy międzynarodowej, z których może korzystać w szczególności w dziedzinach finansowej, artystycznej, naukowej i technicznej (art. 4 Konwencji).

Identyfikacja i wytyczenie granic dóbr posiadających wyjątkową uniwersalną wartość jest obowiązkiem Państw-Stron (art. 3 Konwencji). Zdolność rozumienia tej wartości zależy, w części, od stopnia dostępności i zrozumienia informacji na temat dziedzictwa i jego wartości. Proces identyfikacji i określenia granic obejmuje badania i inwentaryzację zabytków, zespołów i miejsc zabytkowych, które mają podlegać ochronie na mocy przepisów Konwencji światowego dziedzictwa.

Ochrona najczęściej odnosi się do działań prawnych, których celem jest zachowanie dziedzictwa. Zgodnie z Wytycznymi operacyjnymi, wszystkie dobra wpisane na Listę światowego dziedzictwa muszą posiadać adekwatną długofalową ochronę prawną, regulacyjną, instytucjonalną na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym, której celem jest ich zachowanie (Wytyczne operacyjne, par. 97). Narzędzia prawne i regulacyjne powinny zapewnić ochronę dobra przed rozwojem i zmianami, które mogą negatywnie wpływać na wyjątkową powszechną wartość lub integralność czy autentyczność (Wytyczne operacyjne, par. 98).

Konserwacja, odwołując się do Wytycznych operacyjnych i Dokumentu z Nara dotyczącego autentyzmu z 1994 r. konserwacja oznacza wszystkie wysiłki, których celem jest zrozumienie dziedzictwa kulturowego, poznanie jego historii i wymowy, zagwarantowanie jego materialnego zachowania i, jeżeli jest to wymagane, jego prezentacja, restauracja i wzmocnienie. Innymi słowy, konserwacja obejmuje wszystkie działania i procesy związane z opiekowaniem się miejscem podejmowane w celu zachowania jego znaczenia (patrz również: Karta z Burra).

Rewaloryzacja - termin „presentation” został przetłumaczony w oficjalnym tekście konwencji w języku polski na „rewaloryzacja”. Wnioskując z analizy oryginalnego tekstu dokumentu, zarówno w języku angielski, francuskim jak i polskim, można przyjąć, że terminy te odnoszą się do nadania dziedzictwu odpowiedniej funkcji w życiu zbiorowym (art. 5 konwencji). Prezentacja dziedzictwa obejmuje serię aktywności, których celem jest fizyczne i intelektualne udostępnienie dobra. Oznacza ona starannie zaplanowaną komunikację znaczenia dziedzictwa adresowaną do różnych grup odbiorców. Działania są skierowane do współczesnych pokoleń, aby pomóc im w zrozumieniu i docenianiu wartości i znaczenia dziedzictwa, jak również do przyszłych pokoleń, aby umożliwić im przejęcie opieki nad dziedzictwem w możliwie najpełniejszym rozumieniu i uznaniu jego wartości.

Efektywny system zarządzania podparty planem zarządzania jest jednym z podstawowych sposobów wypełnienia zobowiązań nałożonych Konwencją światowego dziedzictwa. Podejście do tej kwestii jest regulowane przez Wytyczne operacyjne do realizacji Konwencji światowego dziedzictwa (UNESCO, 2015), wsparte poradnikiem światowego dziedzictwa Zarządzanie Światowym Dziedzictwem Kulturowym (UNESCO, 2013) oraz najnowszym opracowaniem UNESCO w zakresie światowego dziedzictwa i zrównoważonego rozwoju.

Zakmnij