Informacje

Atrybut Wartość
Nazwa Jawor
Koordynaty N51 3 15.40 E16 11 45.40
Wpis 2001
Kryteria ii, iv, vi
Pow. dobra 0.12 ha
Pow. strefy buforowej 7.5 ha
Typ komponent wpisu seryjnego
Nr Ref. 1054-001

Oś czasu

Jawor

Wyślij wiadomość

Menu obiektu

Kościół Pokoju w Jaworze (niem. Friedenskirche)

Drewniany kościół ewangelicki o konstrukcji szachulcowej, usytuowany w mieście Jawor, jest zabytkowym budynkiem sakralnym wybudowanym na mocy porozumień pokoju westfalskiego zawartego w 1648 i kończącego wojnę trzydziestoletnią.

Historia
Został wybudowany w latach 1654–1655 według projektu Albrechta von Säbischa z zastosowaniem konstrukcji ryglowej. Budowla powstała z materiałów nietrwałych: drewna, słomy i gliny. Na uwagę zasługuje barokowe wyposażenie wnętrza: ołtarz, ambona i chrzcielnica. Po stronie północnej i południowej wzniesiono po cztery kondygnacje empor, których parapety zdobią obrazy ilustrujące Stary i Nowy Testament oraz pejzaże z zamkami i tarcze heraldyczne. Wszystkie elementy konstrukcyjne pokrywają polichromie o motywach fantazyjnie zwiniętych wici roślinnych. Ten obiekt wyróżnia się na tle historii sztuki europejskiej II połowy XVII w. ze względu na swą unikatowość i wysokie walory artystyczne. Jest jednym z trzech tzw. Kościołów Pokoju wybudowanych po wojnie trzydziestoletniej i jednym z dwóch zachowanych do dziś (drugi w Świdnicy).


Ewangelickie Kościoły Pokoju w Jaworze i Świdnicy zostały wzniesione w okresie kontrreformacji, w połowie XVII w., na terenie Śląska, który w owym czasie znajdował się w obrębie katolickiego cesarstwa Habsburgów. W konsekwencji ustaleń Pokoju Westfalskiego obowiązującą zasadą było "cuius regio, eius religio" (czyje panowanie, tego religia), dlatego budowa kościołów ewangelickich na terenie cesarstwa możliwa była jedynie dzięki wsparciu luterańskiego króla Szwecji. Cesarz zezwolił na powstanie w stolicach księstw - Głogowie, Jaworze i Świdnicy, po jednym tzw. Kościele Pokoju (kościół w Głogowie spłonął), przy czym świątynie te musiały spełniać szereg wymagań, tj. należało je zbudować w ciągu roku, na koszt gmin ewangelickich, poza murami miasta, bez wież oraz przy użyciu nietrwałych materiałów, takich jak drewno i glina.

Konieczność dostosowania się do postawionych warunków, przy jednoczesnej chęci zaspokojenia potrzeb dużej społeczności protestanckiej, zaowocowały powstaniem największych w skali kontynentu barokowych budynków pełniących funkcje religijne, które zbudowane zostały w konstrukcji szkieletowej. Architekt kościołów, Albrecht von Säbisch, zaprojektował trójnawowe świątynie o imponujących rozmiarach: ok. 40 m długości, 20 m szerokości i ok. 15 m wysokości nawy głównej, mogące pomieścić po kilka tysięcy wiernych (6 tysięcy osób w Jaworze i 7,5 tysiąca osób w Świdnicy). Wzniesienie tak dużych budynków przy wykorzystaniu jedynie tradycyjnych technik budowlanych i nietrwałych materiałów jest niezwykłym osiągnięciem inżynieryjnym.

Na przestrzeni lat wnętrza świątyń zyskały cenne wyposażenie i wystrój w postaci lóż oraz dekoracji snycerskich i malarskich. Niemal całą powierzchnię kościołów pokrywają polichromie, w tym charakterystyczne cykle przedstawiające sceny biblijne i alegoryczne uzupełnione cytatami z Pisma Świętego oraz ilustracje siedzib fundatorów. W kościołach znajdują się również herby, gmerki cechowe i epitafia. Wartościowe dekoracje w interesujący sposób łączą formy barokowe oraz tematykę związaną z teologią protestancką, jak również obrazują status społeczny i materialny członków gmin ewangelickich.

Warto podkreślić, że Kościoły Pokoju zachowały swoją oryginalną formę architektoniczną oraz funkcje świątyń ewangelicko-augsburskich. Niezmienne pozostają również relacje przestrzenne kościołów i znajdujących się w ich otoczeniu zabudowań parafialnych i cmentarzy.


Jaworskie Koncerty Pokoju
Impreza cykliczna — międzynarodowy festiwal muzyki kameralnej organizowany od 17 lat. Organizatorem projektu jest Muzeum Regionalne w Jaworze. Koncerty odbywają się w unikatowym wnętrzu Kościoła Pokoju. Wyjątkowość i urok Kościoła Pokoju sprzyjające refleksji i zadumie skłoniło inicjatorów do organizacji w tym obiekcie stałych letnich koncertów. Jaworskie Koncerty Pokoju to jedyne w swoim rodzaju spektakularne i wyjątkowe przedsięwzięcie. Koncerty sprawiają, że nigdzie indziej na Śląsku i daleko poza nim nie spotykają się ludzie, których pochodzenie jest tak różne, którzy mówią różnymi językami i którzy w przyjaźni gromadzą się w Kościele Pokoju słuchając muzyki wielkich mistrzów. Koncerty rozwinięte na przestrzeni kilku miesięcy w roku są stałym elementem życia społecznego i kulturalnego regionu.

Dokumenty

Zakmnij